Tiền tệ và thanh toán
※ Tỷ giá hối đoái biến động hàng ngày. Kiểm tra tỷ giá hiện tại tại địa phương.
Tổng quan tiền tệ địa phương
Loại tiền tệ, tiền giấy và mệnh giá đồng xu
Zambia dùng kwacha Zambia (ZMW, ký hiệu K), chia thành 100 ngwee. Kwacha thả nổi nên tỷ giá biến động theo thị trường; hãy xem tỷ giá hiện tại trước khi đi. Mang theo ít tiền mặt kwacha cho xe minibus, chợ và cửa hàng nhỏ, vì thẻ hạn chế ngoài khách sạn, trung tâm thương mại và các thành phố lớn.
- Tiền tệ
- Kwacha Zambia (ZMW, K)
- Đơn vị phụ
- 100 ngwee
- Tiền mặt
- Cần cho chi tiêu hằng ngày
- Kwacha thả nổi; so sánh tỷ giá hiện tại trước khi đi
- Giữ tiền lẻ cho giao thông, chợ và tiền tip
Mang theo đô la Mỹ còn mới, vì đây là ngoại tệ dễ đổi nhất và các tour safari, lodge thường niêm yết bằng USD. Đổi tiền tại ngân hàng hoặc quầy thu đổi được cấp phép trong thành phố, không đổi ngoài đường. Tờ USD mới, mệnh giá lớn thường được tỷ giá tốt hơn; giữ biên lai phòng khi đổi lại.
- Mang theo
- Đô la Mỹ (tờ mới)
- Ở đâu
- Ngân hàng / quầy có phép
- Tránh
- Đổi ngoài đường
- Tờ USD mới, mệnh giá lớn thường được tỷ giá tốt hơn
- Giữ biên lai; đổi lại kwacha còn dư trước khi rời đi
Chấp nhận thẻ tín dụng
Mức độ phổ biến và mẹo sử dụng thẻ
Visa và Mastercard được chấp nhận ở khách sạn cao cấp, trung tâm thương mại, siêu thị, trạm xăng và công ty tour tại Lusaka và Livingstone, nhưng ở thị trấn nhỏ và vùng quê thì giảm nhanh. Nhiều nơi phụ thu hoặc niêm yết bằng USD. Luôn mang đủ tiền mặt kwacha dự phòng và báo ngân hàng trước khi đi.
- Chấp nhận
- Visa / Mastercard (thành phố)
- Vùng quê
- Chỉ tiền mặt
- Lưu ý
- Hay bị phụ thu
- Thẻ dùng được ở khách sạn, mall và trạm xăng
- Mang tiền mặt dự phòng; Amex hiếm được nhận
Sử dụng ATM
Cách rút tiền mặt và phí liên quan
Máy ATM dễ tìm ở Lusaka, Livingstone và các thị trấn Copperbelt, chủ yếu tại ngân hàng như Stanbic, Zanaco, Absa và FNB, và rút ra kwacha. Nhiều máy giới hạn vài nghìn kwacha mỗi lần rút và tính phí, nên rút số lớn ít lần hơn. Dùng ATM trong chi nhánh ngân hàng hoặc trung tâm thương mại, và chuẩn bị tiền mặt trước khi về vùng quê.
- Ở đâu
- Ngân hàng / mall trong thành phố
- Rút ra
- Kwacha
- Hạn mức
- Vài nghìn ZMW/lần
- ATM Stanbic, Zanaco, Absa, FNB phổ biến ở thành phố
- Rút số lớn để giảm phí; trữ tiền trước khi về vùng quê
Thanh toán di động và kỹ thuật số
Dịch vụ thanh toán số có sẵn tại địa phương
Tiền di động chi phối cuộc sống hằng ngày ở Zambia. Lớn nhất là Airtel Money và MTN MoMo, cũng dùng Zamtel Kwacha, và người dân trả tiền giao thông, mua sắm và hóa đơn qua điện thoại. Khách du lịch thường cần SIM nội địa đăng ký bằng hộ chiếu để mở ví, nên nhiều người dùng tiền mặt, thẻ ở thành phố và nhờ chủ nhà hoặc hướng dẫn viên trả giúp bằng tiền di động.
- Chính
- Airtel Money / MTN MoMo
- Khác
- Zamtel Kwacha
- Cần
- SIM nội địa (hộ chiếu)
- Tiền di động dùng cho giao thông, mua sắm và hóa đơn
- Mở ví cần SIM nội địa đã đăng ký; tiền mặt luôn dùng được
Văn hóa tip
Mức tip dự kiến và quy tắc ứng xử
Tiền tip được hoan nghênh nhưng không bắt buộc. Nhà hàng và lodge thường cộng khoảng 10% phí phục vụ; nếu không, tip khoảng 10% cho dịch vụ tốt là thông lệ. Khi đi safari, thường tip hướng dẫn viên và nhân viên trại vào cuối kỳ nghỉ. Giữ tiền kwacha lẻ cho người khuân vác, tài xế và dọn phòng.
- Nhà hàng
- ~10% (nếu chưa cộng)
- HDV safari
- Theo lệ, cuối kỳ
- Giữ
- Tiền lẻ kwacha
- Hóa đơn thường đã có ~10% phí phục vụ
- Tip HDV, tài xế và nhân viên trại khi kết thúc safari
Hướng dẫn giá cả
Chi phí trung bình cho ăn uống, đi lại và lưu trú
Zambia có thể rẻ cho sinh hoạt thường ngày nhưng đắt với safari và các hoạt động ở thác Victoria, thường niêm yết bằng đô la Mỹ. Một bữa ăn địa phương hay chuyến minibus trong phố rất rẻ, trong khi phí vào vườn quốc gia, lodge và tour xem thú có hướng dẫn mới là khoản lớn. Hãy lập ngân sách riêng cho chi tiêu tiền mặt hằng ngày và các khoản tour trả bằng thẻ/USD.
- Hằng ngày
- Rẻ khi tính bằng kwacha
- Safari/Thác
- Đắt, hay bằng USD
- Lên kế hoạch
- Tách ngân sách tiền mặt và tour
- Bữa ăn địa phương và minibus rất rẻ
- Phí vườn quốc gia, lodge và tour xem thú là phần đắt
Hoàn thuế VAT
Điều kiện và thủ tục hoàn thuế VAT
Zambia áp thuế GTGT (VAT) tiêu chuẩn 16%, do Cơ quan Thuế vụ Zambia (ZRA) quản lý. Có cơ chế hoàn VAT cho hàng mua tại Zambia rồi xuất khẩu, nhưng nhiều thủ tục giấy tờ và không phải quầy hoàn thuế nhanh ở sân bay như châu Âu. Khách lưu trú ngắn nên coi giá đã gồm VAT và đừng trông đợi được hoàn.
- VAT
- 16% tiêu chuẩn
- Cơ quan
- ZRA
- Hoàn thuế
- Theo xuất khẩu, rườm rà
- VAT 16% thường đã gồm trong giá
- Có hoàn thuế xuất khẩu nhưng cần giấy tờ; không phải quầy sân bay tức thì